Vít tự khoan và vít bắt tôn: phân biệt đuôi cá với đuôi nhọn

Bài viết kỹ thuật · Cập nhật 01/08/2026 · NEXIM — Linh kiện công nghiệp

Hai loại vít này nhìn gần giống nhau và hay bị gọi lẫn, nhưng dùng sai thì hoặc vít không xuyên được xà gồ, hoặc bắt xong vài tháng là dột.

Khác nhau ở đuôi vít

Vít tự khoan — đuôi cá

Đuôi có lưỡi khoan thật với rãnh thoát phoi, hình dáng giống mũi khoan sắt thu nhỏ. Vít tự khoan xuyên qua thép rồi tự tarô ren trong cùng một thao tác, không cần khoan mồi.

Khả năng khoan được phân theo cấp số 1 đến 5 tùy chiều dày thép xuyên được: cấp thấp cho tôn mỏng, cấp cao cho xà gồ dày vài milimét. Chọn cấp không đủ thì lưỡi khoan cháy trước khi xuyên qua.

Vít bắt tôn — đuôi nhọn

Đuôi vót nhọn như đinh, không khoan được thép. Nó chỉ đâm xuyên vật liệu mềm — tôn rất mỏng, gỗ, ván, nhựa — hoặc bắt vào lỗ đã khoan mồi sẵn.

Chọn theo vật liệu nền

Nền bắt vàoLoại nên dùng
Xà gồ thép từ 1,2 mm trở lênĐuôi cá, chọn cấp khoan theo bề dày
Tôn mỏng dưới 1 mmĐuôi nhọn hoặc đuôi cá cấp thấp
Cầu phong, litô gỗĐuôi nhọn
Thép dày trên 5–6 mmKhoan mồi rồi bắt vít, hoặc chuyển sang bulong
Bê tông, tường gạchKhông dùng hai loại này — dùng nở hoặc tắc kê

Long đen cao su không phải phụ kiện trang trí

Vít lợp mái luôn đi kèm long đen kim loại có gioăng cao su EPDM. Gioăng này ép xuống bịt kín lỗ xuyên, ngăn nước mưa thấm xuống. Đây là chi tiết quyết định mái có dột hay không, và cũng là bộ phận hỏng trước tiên.

Siết vừa đủ. Gioăng cao su chỉ cần ép hơi bè ra là kín. Siết quá tay làm gioăng bị nghiến rách hoặc làm móp tôn tạo vũng đọng nước — cả hai đều dẫn tới dột, mà lại dột chậm nên thường phát hiện muộn. Dùng máy vặn vít có ly hợp hoặc bộ hạn chế chiều sâu là cách chắc chắn nhất. Nên chọn gioăng EPDM chứ không phải cao su thường: EPDM chịu tia cực tím và nhiệt tốt hơn nhiều, tuổi thọ trên mái nắng chênh nhau rất xa.

Vật liệu và chống gỉ

Vít mái phơi mưa nắng cả đời nên chống ăn mòn quan trọng ngang độ bền:

Lỗi thi công hay gặp

Câu hỏi thường gặp

Vít đuôi cá bắt được vào gỗ không?

Được nhưng không tối ưu. Đuôi khoan sẽ khoét gỗ thay vì tạo ren bám, nên lực giữ kém hơn vít đuôi nhọn chuyên cho gỗ. Với cầu phong, litô gỗ nên dùng vít đuôi nhọn.

Vì sao mái mới lợp đã bị dột ở chỗ vít?

Thường do siết quá tay làm rách gioăng EPDM hoặc làm móp tôn tạo chỗ đọng nước, hoặc do bắt vít vào sóng thấp thay vì đỉnh sóng. Bắt xiên khiến gioăng ép không đều cũng gây rò.

Ven biển nên dùng vít mái loại nào?

Vít lưỡng kim với thân inox và mũi khoan thép cứng. Inox thuần không đủ cứng để khoan xuyên xà gồ thép, còn thép mạ kẽm thường sẽ gỉ nhanh trong không khí có hơi muối.

Cần vít tự khoan đúng cấp khoan? Xem bảng giá vít tự khoan, vít bắt tôn →
Bài liên quan: Chọn bulong nở, tắc kê · Mạ kẽm hay inox · Inox 304 hay 316